To‘g‘ridan-to‘g‘ri bilirubin (kon’yugatsiyalangan)

To‘g‘ridan-to‘g‘ri bilirubin testi (kon’yugatsiyalangan bilirubin, direct bilirubin) jigar va o‘t yo‘llari kasalliklarini baholash va giperbilirubinemiyani tasniflash uchun qo‘llanadi. Ko‘tarilishlar jigar ichidagi hamda jigardan tashqari o‘t yo‘llarida o‘t drenaji buzilganda kuzatiladi va gepatosellyulyar shikastlanish, masalan, gepatit yoki sirrozda ham ro‘y berishi mumkin. Xolestatik dori reaksiyalari, Dubin‑Johnson sindromi va Rotor sindromi to‘g‘ridan-to‘g‘ri bilirubin oshishi bilan namoyon bo‘lishi mumkin; oxirgi ikki irsiy kasallikda qiymatlar odatda 5 mg/dL dan past bo‘ladi. Natijalar umumiy bilirubin bilan birga talqin qilinadi, bilirubin oshishi o‘t yo‘llari obturatsiyasiga mos keladimi yoki birlamchi jigar kasalligiga xosmi — shuni baholash uchun.

Bilirubin asosan qarigan eritrotsitlar eliminatsiyasi jarayonida gemoglobinning parchalanishidan hosil bo‘ladigan to‘q sariq-sariq tusli o‘t pigmentidir. Kon’yugatsiyalanmagan (bilvosita) fraksiya albuminga bog‘langan holda jigar tomonga tashiladi; u yerda u suvda eruvchan shaklga (to‘g‘ridan-to‘g‘ri, kon’yugatsiyalangan bilirubin) kon’yugatsiyalanadi, o‘tga sekretsiya qilinadi va ichakka yetkaziladi. Kon’yugatsiya saqlangan bo‘lib, biroq biliar ekskresiya kamayganda, masalan, xolestazda yoki o‘t yo‘llarining mexanik obturatsiyasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri bilirubin oshadi. Konsentratsiyalar gepatosellyulyar shikastlanishda ham, jumladan, gepatit va sirrozda ko‘tarilishi mumkin. O‘t oqimi buzilganda najas rangsiz-och (axolik) bo‘lib qolishi va kon’yugatsiyalangan bilirubinning buyrakdan chiqarilishi ortishi tufayli siydik to‘q rangga kirishi mumkin.